کار در ایران
درباره‌ی حقوق کار و ...

«در جایی که روزانه میلیون ها کودک کارگر ایرانی زجر کش می‌شوند و به خاطر رفع نیازهای اولیه خود و خانواده هایشان تن به کار اجباری می‌دهند و به ناگزیر از مدرسه دور می گردند، رئیس این نهاد در یک فرصت جهانی برای سخنرانی سه دقیقه‌ای، فقط به مسئله کودکان فلسطین می‌پردازد. این عمل وی را تنها می توان یک تزویر آشکار دانست. به راستی، جای سوال است که چرا افرادی همانند اکبری، امروز این نهاد ضد کارگری را راهنمایی می کنند؟»

نوشته بالا قسمتی از نقد آقای مهدی کوهستانی به کانون سراسری انجمن های صنفی کارگری ایران است که به دنبال شرکت نمایندگان این نهاد درسازمان بین المللی کار و سخنرانی یکی از آنها درسایت اخبار روز آمده است. پاسخ برنقد ایشان بر عهده ی آن کانون است. اما از آنجا که در این نقد بدون آنکه نقطه نظرات من درباره کانون بیان شود، مورد پرسش قرار گرفته ام، متعجبانه این پرسش در ذهنم آمد که :به راستی این « جای سوال» یعنی چه؟!  آیا باید آن راجدی گرفت؟  انگیزه ی آقای کوهستانی از طرح این «سوال» چیست؟

او گفت بنویس : آقا رضا خواهش می کنیم اعتصاب غذایت را بشکن!

برای رفتن به دیدار دوستی در ایستکاه اتوبوس چهارراه ولیعصر ایستاده ام . اتوبوس میرسد سوار می شوم ودرحالیکه نگاهم به کارت خوان است تا کارت بزنم به راننده خسته نباشی می گویم . میشنوم که:سلام آقای اکبری حالتون چطور است . نگاهم را به راننده می دوزم . اورا نمی شناسم با این حال عرض ادب می کنم . می گوید که مرا میشناسد و سال های اوج گیری فعالیت سندیکایی واحد با نوشته هایم در روزنامه ها ونشریات آشنا شده است. احوال پرسی می کنم .درجواب بدون هیچ مقدمه ای می گویدکه : رضا شهابی زندانی است و در حال اعتصاب غذا به خاطر بلاتکلیفی به وضعیت خود پس از ماه ها بازداشت اعتراض کرده و در حال اعتصاب و حالش اصلا خوب نیست شما که دستی بر قلم داری چیزی در این روزنامه ها بنویس. به هر زبانی که فکر میکنی بهتر است. شاید کمکی شود و این طفلک با جانش بازی نکند ما به شدت نگران سلامتش هستیم. می گویم متاسفانه روزنامه ای که بشود در آن این گونه مشکلات را نوشت وجود ندارد و من هم مدتی به همین دلیل مطلب و مقاله ای در روزنامه ها ندارم. اما شاید بشود از طریقی نگرانی به حق شما را بازتاب داد.

امروز بیش از همیشه احساس امیدواری می کنم. چرا که سال هاست کوشش کردیم به جامعه بفهمانیم که موضوع سازمان یابی  گروه های مختلف و متنوع زحمتکشان برای سامان دهی زندگی فردی و اجتماعی و اقتصادی شان بسیار ضروری است و اگر بخواهیم به یک زندگی حداقلی انسانی که نگاه به خوشبختی  آیندگان و توسعه ی همه جانبه انسانی دارد، دست یابیم ، امر تشکل یابی صنفی برایمان شروعی اجتناب ناپذیر است و این ضرورت نیز در نزد فرهیختگان جامعه شناسی ایران به درستی درک شده و بیان می شود.

این پژوهش و نقد و بررسی را تقدیم می کنم به نایب رییس سندیکای کارگران شرکت واحد اتوبوسرانی تهران، ابراهیم مددی که به پاس دفاع از حقوق کارگران و زحمتکشان، روزهای ارزشمند عمر شریفش را در زندان می گذراند و آرزو دارم که او و همه کارگران در بند از قید اسارت ناروا آزاد گردند.

از همه اصحاب رسانه ها (مجازی و غیرآن ) صمیمانه در خواست می کنم برای آگاهی بخشی به کارگران به خاطر اهمیت موضوع حقوق کار در ایران و بی توجهی به آن  به ویژه که با این «لایحه» به بالاترین حُد خود رسیده است؛ با انتشار این نقد و بررسی ما را یاری دهند! 

مقدمه :

سال هاست که حقوق کار درایران به رغم رسمیت یافتن آن در قوانین اساسی وبرخی قوانین موضوعه، به درستی رعایت نمی شود و طی سال های اخیر تلاش وزارت کار بر این است که به بهانه توجه به تولید و اشتغال و سرمایه گذاری های جدید« اصلاحاتی » در برخی مواد این قانون به سود آزادی های یک جانبه در روابط کار برای کارفرمایان صورت دهد. اساس این طرح به خاطر رفع موانع عضویت ایران در  سازمان تجارت جهانی و برخورداری از وام های و اعتبارات ناشی از این عضویت از صندوق بین المللی پول و بانک جهانی است که مشروط بر استانداردسازی در قوانین از جمله قانون کار استوار  است. 

این پیش نویس لایحه اصلاح موادی از قانون کار است که بالاخره در اختیار خواص قرار گرفته است. به هر حال و علیرغم تمایل دولت و وزارت کار رونمایی شد . هیچ مقدمه و موخره و تاریخ انتشاری ندارد و تنها یک مهر «غیر قابل استناد» بر پایین هر صفحه خودنمایی می کند. در هر صورت بایدبه اطلاع همه کارگران و مزد وحقوق بگیران برسد تا خود بخوانند و با قانون کار فعلی و حتی با قانون کار گدشته تطبیق داده شود تا آمادگی لازم برای نقد و نظر از سوی صاحبنظران و فعالان کارگری در برابر آن قبل از تصویب به وجود آید.از آنجا که رونوشت در اختیار من کاغذی است وباید دوباره ماشینی می شد، تلاش می کنم با حفظ تمام اندازه عبارات که احتمالا از سوی تنظیم کنندگان آن حائز اهمیت بوده است متن کامل را بیاورم .